Дали златото ќе ја помине психолошката ценовна граница од 4.000 евра за унца

Цената на златото достигна нови рекордни максимуми во последните денови, забележувајќи силен пораст на глобалните пазари. Спот цената во долари надмина 4.430 долари за унца, додека цената на златото во евра исто така силно порасна, достигнувајќи 3.775евра за унца.

Новиот ценовен рекорд е резултат на комбинација од макроекономски и геополитички фактори кои ја потврдија улогата на златото како традиционално „безбедно засолниште“ во неизвесни времиња. Подолу, дознајте сè за причините за најновиот историски врв на цената на златото.

Што доведе до рекордната цена во долари?

Цената на златото во долари го проби психолошкото ниво од 4.430 долари за унца, а аналитичарите ги наведуваат најновите податоци за расположението на потрошувачите во Соединетите Американски Држави како причина. Анкетите за расположението на потрошувачите, особено кај потрошувачите со поголема куповна моќ, во Соединетите Американски Држави за декември се покажаа полоши од очекуваното. Повеќето потрошувачи веруваат дека невработеноста ќе продолжи да расте во 2026 година, додека очекувањата за инфлација се сè уште малку пониски отколку во ноември. Според сите очекувања, потенцијално забавување на американската економија би можело да се случи во 2026 година.

Друг макроекономски фактор кој е исто така во игра е монетарната политика на Федералниот резервен систем на САД (ФЕД), кој ги намали каматните стапки неколку пати оваа година, што ја намали привлечноста на инвестирањето во државни обврзници. Сето ова поттикнува оптимистичко расположение кај инвеститорите кога станува збор за инвестирање во злато како инструмент со низок ризик со релативно висока заработка.

Дополнително, слабеењето на американскиот долар во однос на другите светски валути дополнително го поддржува растот на цената на златото изразена во долари. Кога доларот ослабува, златото станува поевтино за купувачите кои поседуваат други валути, што има позитивен ефект врз глобалната побарувачка за злато, а со тоа и врз неговата цена. Континуираниот пораст на геополитичките тензии меѓу големите сили, исто така, придонесува за атмосферата на неизвесност кај глобалните и американските инвеститори, што е само уште еден фактор во низата фактори што ги насочуваат инвеститорите кон златото како инструмент за заштита од потенцијални кризи.

Цената на златото во евра се движи кон психолошката граница од 4.000 евра за унца

Цената на златото во евра, во моментот на пишување, е 3.775 евра за унца. Ова значи дека цената на златото во последните 12 месеци се зголемила за над 47,5%, што значи дека целата 2025 година била рекордна година за златото кога се гледаат последните 15 години.

Причините што доведоа до пораст на цените на златото во евра се слични на оние што влијаеја на американскиот пазар. Европската централна банка (ЕЦБ), исто така, ги намали каматните стапки оваа година, иако нешто помалку отколку што го направија САД. Следствено, цената на златото во евра зависи и од односот помеѓу американскиот долар и еврото, главната валута на еврозоната. Зајакнувањето на еврото во однос на доларот значи дека европските инвеститори имаат поголема куповна моќ кога се гледа во долари, што значи дека реалните трошоци за инвестирање во злато се пониски. Ако еврото ослабне во однос на доларот, порастот на цената на златото во евра може да биде поблаг отколку во долари поради валутни загуби.

Економската клима во Европа исто така не е оптимистичка. Германската економија, главниот мотор на Европската Унија, со години стагнира, опаѓа или покажува занемарлив раст, што практично е во рамките на статистичката грешка - на пример, очекуваниот раст за следната година е 0,6%. Инфлациските притисоци, иако послаби, сè уште не се смириле.

Покрај тоа, силните геополитички фактори продолжуваат да поттикнуваат атмосфера на нестабилност: војната во Украина, тензиите со Русија, амбивалентните односи со САД, скептицизмот кон Кина и растечките трошоци за оружје поради страв од ширење на конфликтот на остатокот од европскиот континент. Во оваа средина, европските инвеститори природно бегаат од ризикот и инвестираат во физичко злато за да ја заштитат вредноста на својот капитал во случај на каква било дестабилизација.

Што можеме да очекуваме од цената на златото во 2026 година?

Пробив на ценовна граница од 4.000 евра за унца?

Во случај на понатамошно намалување на каматните стапки во САД и ЕУ, што е реално да се очекува, и евентуално враќање на висока инфлација (која сè уште е присутна и во Северна Македонија - 4,0% за ноември 2025г), цената на златото би можела да продолжи да расте во 2026 година. Со оглед на моменталната политика на САД, можеме да очекуваме и дека доларот ќе продолжи да слабее. Ваквите макроекономски услови се погодни за раст на цената на златото, како што видовме во претходните 12 месеци.

Геополитичката неизвесност во 2026 година веројатно ќе остане на маса поради длабокиот јаз меѓу светските сили и различните блокови на кои припаѓаат. Војната во Украина останува главна точка на спор - Европа планира да продолжи да ја финансира Украина, Украина не планира да се откаже од територија, Русија не планира да ги запре воените дејствија, а САД во моментов безуспешно се обидуваат да постигнат мир. Односот меѓу САД и Кина останува во пригушена трка на економски фронт - трката во развојот на вештачката интелигенција, осцилациите во трговските односи, поттикнувањето на дедоларизацијата, потенцијална точка на жариште во Тајван со тежок можен мирен исход, додека островот останува една од клучните алки за глобалното производство на микрочипови итн.

Во такви услови, инвеститорите, вклучувајќи ги и главните централни банки во светот, веројатно ќе продолжат да акумулираат злато, што значи дека побарувачката би можела да остане силна во 2026 година. Дали ова ќе доведе до нови рекорди, како што беше случајот оваа година, никој не може да каже, но очекувањата остануваат оптимистички.